Денеска се навршуваат 118 години од 28 ноември 1907 година, кога во София беа убиени Борис Сарафов и Иван Гарванов – дваица од наивлиятелните водачи на македонското бугарско револуционерно движене. Убиството е извршено од Тодор Паница, човек кои во моментот веке се движи кон левото и федералистичко крило во организацията.
За македонските бугари тоа останува симбол на братоубийствен удар, кои длабоко я рани националната борба и доведе до историски разделби чии одек се чувствува дури и денеска.
Кои биле Сарафов и Гарванов?
И дваицата се бугари од Македония, воспитани во духот на егзархийското просветно востоа и свесни дека иднината на регионот е поврзана со Бугария.
- Борис Сарафов – бугарски офицер, водач на Врховниот македоно-одрински комитет и главен претставник на десното, про-бугарско крило во ВМОРО.
- Иван Гарванов – член на Централниот комитет на ВМОРО и еден од главните идеолози зад Илинденското востание.
28 ноември 1907 – Куршуми во София, рана во движенето
Убиството во София означи почеток на сериозен раздор. Со смртта на Сарафов и Гарванов не паднаа само дваица водачи – се распадна стратегиското единство во револуционерната организация.
- десното крило ја засили национална позиция;
- левото се сврте кон федералистички и мегународно поддржани леви идеи.
Оваа поделба им користи на туги интереси
Тодор Паница – од борец до предавник
Тодор Паница првично учествува во револуционерната борба, но со текот на времето се приближува кон концепти кои се спротивни на националната линия. За мнозинството македонски бугари, тои станува симбол на човек кои я напуштил каузата и застанал во туг интерес.
8 маи 1925 – Виена, Бургтеатар: предавството не остана неказнето
Осумнаесет години подоцна, воспоставено е морално и историско възмездие.
На 8 маи 1925 година, во Burgtheater во Виена, за време на претстава, Менча Кърничева го застрелува Тодор Паница. Таа явно презема одговорност, посочуваики го убиството на Сарафов и Гарванов како основна причина. Паница умира од раните, а Кърничева подоцна е ослободена и во Бугария е дочекана како херой.
Предавството можеби доцни – но не остана неказнето.
Поуката за денеска
118 години подоцна, прашането не е само историско. Денеска:
- дали повторно ке дозволиме внатрешни поделби да я поткопуваат бугарската кауза во Македония;
- дали сме научиле од историята дека кога се делиме, секогаш добива некои друг;
- дали ке разбереме дека националното достоинство нема цена.
🕯 Вечна памет за Борис Сарафов и Иван Гарванов.
⚖️ Историята докажа – кои ке згреши против каузата, ке одговара. Колку и да касни, моментот стига.
#ipressmk
