Енергетската криза во Централна Европа влезе во нова фаза откако испораките на руска нафта преку линията „Дружба“ беа прекинати кон крайот на януари 2026 година. Прекинот ги погоди пред се Унгария и Словакия, кои традиционално зависат од овои маршрут.
Како алтернатива, двете држави започнаа да користат хрватскиот нафтовод „Адриа“, кои овозможува транспорт на сурова нафта преку Ядранското море.
Што се случи со „Дружба“
На 27 януари 2026 година беше приявено оштетуване на дел од нафтоводот „Дружба“ на украинска територия. Испораките кон Унгария и Словакия беа стопирани, по што двете држави активираа дел од своите стратегиски резерви.
Овои развои я отвори темата за енергетската зависност и стабилноста на снабдуването во регионот.
Улогата на Хрватска
Хрватска се наиде во центарот на вниманието бидеики нафтоводот „Адриа“ претставува единствена реална алтернатива за транспорт на сурова нафта кон Унгария.
Според официални изяви од Загреб, системот има технички капацитет да пренесува неруска нафта кон унгарските рафинерии. Сепак, се появи прашането дали преку хрватските терминали може да се транспортира и руска нафта, што би било чувствително прашане во рамки на европските санкции.
Што порача Европската комисия
Европска комисия сообшти дека:
- санкциите на ЕУ остануваат во сила
- секоя членка мора строго да ги почитува правилата
- снабдуването со неруска нафта преку алтернативни маршрути е дозволено
Брисел нагласи дека во моментот нема непосреден ризик за снабдуването на државите членки, поради користење на резерви и алтернативни извори.
Политички последици
Будимпешта предупреди дека евентуално ограничување на транзитот би можело да има економски последици. Во исто време, се появия тензии во рамки на ЕУ околу новите санкциски пакети и прашането за енергетска солидарност.
Кризата повторно я отвори дебатата за:
- енергетска независност
- диверзификация на снабдуването
- геополитички притисоци во услови на санкции
Во наредните денови се очекуваат дополнителни разговори мегу Брисел, Загреб и Будимпешта.
