Книга и архиви на югославската тайна служба отвория политически дебат во Европа
Во Европа се отвори нов политически спор поврзан со минатото на Marta Kos – еврокомисар за прошируване во Европската комисия и една од клучните личности кога станува збор за пристапуването на државите од Западните Балкани во Европската уния.
Контроверзата започна по представуването на книга од словенскиот историк и изследувач на архивите на югославските тайни служби Igor Omerza. Во книгата со наслов „Commissioner“, авторот анализира архивни документи од поранешната югославска тайна полиция УДБА.
Според неговото изследуване, во дел од документите се спомнува лице со кодово име „Бланка“, кое авторот го поврзува со Марта Кос.
Документи од архивите на УДБА
Еден од документите, датиран 19 април 1990 година во Марибор, носи наслов „Informacija“. Во него се спомнува „sodelavka BLANKA“ и се опишуваат контакти и разговори поврзани со работата во медиумска средина.
Во текстот се наведува дека лицето работело во медиумска структура и имало контакти со редакции и новинарски кругови. Документот исто така спомнува оперативни разговори и контакти со службени лица.
Овие архивни материали се дел од пошироко изследување на архивите на УДБА, кое авторот Игор Омерза го разработува во своята книга.
Книга коя предизвика политически реакции
Книгата „Commissioner“ беше представена во Словения и веднаш предизвика реакции во политическите кругови. Омерза со години се занимава со изследување на архивите на комунистическите служби и обявува книги и анализи за нивното влияние во политиката.
Според него, архивите на УДБА содржат информации за контакти со личности кои подоцна направиле дипломатическа или политическа кариера.
Политическа реакция во Европа
Темата беше подигната и од словенската европратеничка Romana Tomc, коя на социјалната мрежа X обяви дека доказите од книгата укажуваат на соработка со тайната полиция.
Таа постави прашање дали европската јавност и Европскиот парламент биле целосно информирани за овие архивни материали.
Според неа, темата треба да биде разгледана и на ниво на европските институции.
Реакцията на Марта Кос
Самата Марта Кос во минатото повеке пати ги отфрли ваквите обвинения и твърди дека станува збор за политически мотивирани интерпретации на архивни документи.
Таа нагласува дека архивите од времето на комунистическа Югославия често содржат белешки и информации кои не мора да значат реална соработка со службите.
Защо темата е важна за Македония
Случайот привлекува внимание и на Балканот, бидеки токму Марта Кос е еврокомисарот кой е одговорен за политиката на прошируване на Европския съюз.
Тоа я прави една од наявлиятелните личности кога станува збор за преговорите на Северна Македония коя е последна енклава на УДБА , Марата е големиот джокер кой може да помогне на Р.С.Македония
